Studenckie Informacje Medyczne

Niektóre objawy zaburzeń hormonalnych znano już w starożytności np. mlekotok nie związany z okresem karmienia lub cukrzycę. Jednak właściwy rozwój endokrynologii został zapoczątkowany w II połowie XIX w. Przyczynili się do niego m.in. R. Graves i K. Basedow, którzy jako pierwsi opisali nadczynność tarczycy. Angielski lekarz T. Addison zajmujący się pracami nad gruźlicą, zapaleniem płuc i anemią, sławę zyskał dzięki opisowi cisawicy, rozpoznając ją jako skutek nieprawidłowego funkcjonowania nadnerczy (niewydolność kory nadnerczy). Francuski neurolog P. Marie jako pierwszy opisał zespół objawów nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu powodując chorobę nazwaną akromegalia. Korzystając z tej wiedzy w roku 1908 amerykański lekarz Harvey Cushing przeprowadził pierwszą udaną operację usunięcia guza przysadki, po której objawy choroby ustąpiły. Polskimi pionierami w dziedzinie endokrynologii byli N. Cybulski i W. Szymanowicz, którzy w roku 1895 wyodrębnili z nadnerczy adrenalinę.

Endokrynologia jest nauką, która bardzo szybko rozwija się zwłaszcza dzięki nowym metodom biochemicznym, umożliwiającym dokładną analizę hormonów jako związków chemicznych. Jako, że hormony mają olbrzymi wpływ na działanie całego organizmu. Lekarz endokrynolog wiąże swoją pracę ściśle z innymi naukami, m. in. immunologią, biochemią, neurofizjologią. Najszersze zastosowanie znajduje endokrynologia w dziedzinie chorób wewnętrznych pediatrii i ginekologii, ale w praktyce jest nauką interdyscyplinarną, z której korzystają niemal wszystkie gałęzie medycyny. Zastosowanie w endokrynologii nowoczesnych metod badawczych, w tym molekularnych, pozwala na coraz bardziej precyzyjną diagnostykę.

Ultrasonografia jest nieinwazyjną i bezpieczną metodą diagnostyczną, pozwalającą na uzyskanie dokładnego obrazu badanego narządu lub miejsca zmienionego patologicznie. W metodzie tej wykorzystano zjawisko rozchodzenia się oraz odbicia fal ultradźwiękowych o odpowiedniej częstotliwości, następnie fala generowana jest w impuls elektryczny.


Urządzenie do przeprowadzania badania USG to głowica pełniąca funkcję nadajnika i odbiornika fal ultradźwiękowych. Natomiast głowica połączona jest z aparatem przetwarzającym odebrane sygnały z badanego narządu. Po analizie komputerowej fale przetwarzane są w ciąg jaśniejszych i ciemniejszych punktów tworzących na monitorze zarys badanego narządu.

Pierwsze doświadczenia w tej dziedzinie przeprowadzano już w czasie II wojny światowej, ale ultrasonografy wprowadzono do szpitali dopiero w latach 60 i 70 XX w. w diagnostyce płodu. Obecnie badanie USG jest najczęściej przeprowadzanym badaniem z uwagi na swoją niezawodność, ogólną dostępność oraz niską cenę. Najczęściej wykorzystywana jest do oceny stanu jamy brzusznej w tym: wątroby, pęcherzyka żółciowego, nerek, trzustki, śledziony, aorty i dużych naczyń, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego oraz macicy i przydatków. Badanie to stosuje się bez naruszania powłok jamy brzusznej.

Jednocześnie nie można dokładnie ocenić stanu pozostałych narządów przewodu pokarmowego – żołądka, jelit, dwunastnicy w celu wykrycia polipów, nadżerek i choroby wrzodowej. Konieczne jest zatem dokonanie bardziej precyzyjnego badania w postaci hydro-usg.